Etkisi büyük ve barışçıl nitelikteki gösteri, Ermenileri çileden çıkardı

Basın Bülteni: Londra sokaklarının kesiştiği noktada yükselen keman tınıları, gizemli bir müzisyenin marifetli parmaklarında bir insan sesi gibi gürledi. Karanlık, kasvetli semalar ve yağmur damlaları, bu hüzün dolu etkinliğe uygun bir zemin oluşturdu.

Matem havasını yansıtmak amacıyla siyahlara bürünen keman solisti, Kubadlı rayonunun anmasında dinleyiciler için memleketi Azerbaycan'ın melankolik melodilerini çaldı. Kubadlı rayonu, 24 yıl önce Dağlık-Karabağ ve çevresindeki yedi bölgenin istila edildiği sırada, yani 1 Ağustos 1993 tarihinde Ermenistan tarafından işgal edilmişti.

Birleşik Krallık yasalarında da belirtildiği üzere Londra sokaklarında barışçıl şekilde gösteri yapma hakkı olmasına rağmen bir Ermeni diplomat, Büyükelçilik binasının içinden çıkıp yüksek sesle bağırarak işi, keman sanatçısının elinden kemanını zorla alacakmış gibi yapma noktasına kadar getirdi. Avrupa Azerbaycan Topluluğu (TEAS) Londra şubesi direktörü Jack Pegoraro, anma töreni ile ilgili açıklamalarda bulunduktan sonra Ermeni diplomat, Azerbaycan topraklarının Ermeni silahlı kuvvetleri tarafından işgal edildiği düşüncesini reddederek polis çağırma tehdidinde bulundu. İhbar üzerine olay yerine intikal eden polis memuru, gösterinin mahiyetini anlayıp "Burası, Birleşik Krallık. Burada barışçıl şekilde gösteri yapmaya sonuna kadar hakkınız var" şeklinde konuştu.

Gizemli dağlık güzellikleri, zengin bitki örtüsü ve hayvan çeşitliliği ile bilinen Kubadlı'nın işgali için yapılan savaşta 238 Azeri vatandaşı öldürüldü. Takip eden beş yıllık süre zarfında ise 146 kişi daha, saldırılarda aldıkları yaralar sonucunda hayatını kaybetti.

Korku dolu bir gecede 613 sivilin hayatına mal olan sadece bir yıl önceki Hocalı katliamını hatırlatır nitelikteki bir devlet politikası sonucunda sivillerin kaçmaları için bir koridor oluşturulmasına izin verilmedi ve sivil halk, Ermenilerin ateşe tuttuğu Hekeri Nehri'ni yüzerek geçmeye çalıştığı sırada akıbeti bilinmeyen pek çok kişi oldu.

Bu işgal, 31364 Kubadlı sakininin yerlerinden edilmesine neden olmuş ve kendileri, Azerbaycan geneline dağılmış kamplarda yaşayan yaklaşık bir milyon hemşehrisi ile aynı kaderi paylaştı. Ermenistan'ın "yakıp yıkma" politikası sonucunda, Azerilerin evlerine dönememeleri için yaklaşık 700 özel konut yerle bir edildi ve bazılarının geçmişi 4. ve 5. yüzyıllara kadar uzanan çok sayıda anıt, köprü ve mezarlık diğer zayiatlar arasında yer aldı.

BM Güvenlik Konseyi'nden, Ermeni silahlı kuvvetlerinin Kubadlı'nın yanı sıra Füzuli ve Cebrayıl'dan derhal çekilmesi çağrısında bulunan 14 Ekim 1993 tarihli ve 874 sayılı karar geçti. Bu karar, 20 yıllık süre zarfında gereği yerine getirilmeyen dört karardan biri oldu.

Jack Pegoraro, konuyla ilgili olarak şu yorumda bulundu: "Bugün gerçekleştirilen gösteri, Azerbaycan'ın Kubadlı bölgesinin işgal altındaki 24. yılına dikkat çekmek açısından önemliydi. Bayati Şiraz ve Sarı Gelin'i çalan siyahlı ve baş örtülü kadın, ya öldürülen ya da memleketlerinden kaçmaya zorlanan yerel halkın yaşadığı kayıpları simgeliyor. Dağlık-Karabağ ile çevresinde işgal altında bulunan bölgeler, Azerbaycan'a iade edilinceye kadar Azerbaycan'ın bu meseleyi hiçbir zaman unutmayacağını Ermenilere hatırlatmak için bugün Büyükelçiliğin önünde bulunuyoruz."

Şair Charles Baudelaire tarafından bir zamanlar ifade edildiği gibi "keman sesinde üzgün bir kalbin titreyişi var." Ermenistan Büyükelçiliği'nin dışında keman sesi yankılanmaya devam ederken yoldan geçenler ve dinleyiciler; hayatını kaybeden erkek, kadın ve çocukları, evlerini bir daha göremeyenleri ve Kubadlı'nın kendileri için uzak ve güzel bir hatıra olarak kaldığı insanların acılarını andı. 

Önemli sayfalar