Hugues Krafft’ın 19. yüzyıla ait nefes kesici Bakü fotoğrafları, Reims kentinde gün yüzüne çıktı

Basın Bülteni: Bakü'nün 19. yüzyıldan kalma bazı nadide ve şimdiye kadar gün yüzü görmemiş fotoğrafları, Avrupa Azerbaycan Topluluğu (TEAS) Vakfı Fransa şubesinin girişimleri sonucunda Fransa'nın Reims kentinde yer alan Le Vergeur Müze-Oteli'nde sergilenmeye başladı. 24 Kasım gecesi yaklaşık 60 davetlinin katılım gösterdiği özel gösterim ve açılış kokteyli; Azerbaycan'ın Fransa Büyükelçisi Sayın Rahman Mustafayev, Gürcistan'ın Fransa Büyükelçisi Sayın Ecaterine Siradze-Delaunay ve Reims Belediyesi Kültür İşleri Başkan Yardımcısı Pascal Labelle'in de teşrifleriyle gerçekleştirildi.

Etkinlikte sergilenen fotoğraflar, 1896 ve 1898 yıllarında Rus Çarı II. Nicholas'ın izniyle Güney Kafkasya'da bulunan büyük gezgin, fotoğraf sanatçısı, hayırsever ve eski bir Le Vergeur Müze-Oteli sakini olan Hugues Krafft (1853-1935) tarafından çekildi. Société de Géographie de Paris tarafından altın madalya ile ödüllendirilen ve Fransa Akademisi tarafından Montyon ödülüne layık görülen fotoğraflardan bazıları, 1902 yılında Hachette tarafından Á travers le Turkestan russe ismiyle yayımlanmıştı ancak fotoğrafların büyük bir kısmını, bu zamana kadar kimse görmemişti. Fotoğrafların hiçbiri, yüzyıllık süre zarfında yeniden yayımlanmamıştı.

Kendisi, zamanında mümkün olan en hafif kameraları kullanarak 547'si Le Vergeur Müze-Oteli arşivlerinde muhafaza edilen içlerinde Azerbaycan'ın da bulunduğu Güney Kafkasya'da 1000'i aşkın görüntü yakalamayı başardı. Fotoğraflarda bugün artık tamamen geçmişte kalmış bir zaman ve mekan görünürken günlük işleriyle uğraşan veya çoğunun ilk fotoğraf deneyimi olması nedeniyle özel olarak seçilmiş en şık kıyafetleriyle poz veren insanlar objektife yansıyor. 1898 yılının Aralık ayında Bakü'de Güney Kafkasya'ya ait toplam 26 fotoğraf çekilmiş.

Yaşamını Fransa'da sürdüren tarihçi Ana Cheishvili'nin küratörlüğünü yaptığı ve TEAS Fransa mensubu Ulkar Muller tarafından düzenlenen bu büyüleyici sergi, hem sosyolojik hem de etnografik açıdan değer taşıyor. Günlük yaşamı gösteren fotoğrafların büyük bir kısmı, bugün bizim habercilik olarak kabul ettiğimiz kavramın öncüsü konumunda ve artık yerinde yeller esen bölgeleri, küreselleşmeden yıllar önce yaşamış yerlileri ve geçmiş teknolojileri gözler önüne seriyor. Bununla birlikte Şirvanşahlar Sarayı ve UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde bulunan Bakü İçeri Şehir'deki Kız Kulesi gibi yerler, dikkat çekici şekilde değişmeden günümüze kadar ulaşmayı başarmış durumda.

Sayın Krafft tarafından kurulan SAVR (Société des Amis du Vieux Reims) topluluğunun başkanı Jean-François Cornu, yapmış olduğu açılış konuşmasında şunları söyledi: "Zamanın geçişi, Krafft'ın fotoğraflarındaki manzaraların, abidelerin, yerlilerin, kıyafetlerin ve törenlerin eşsiz ve yeri doldurulamaz bir şekilde yansımasını sağlamış.

Bakü, Krafft ziyaret ettiği sırada ancak orta büyüklükte sayılabilecek bir şehirdi. Ancak kendisi, şehrin Türk, İran ve Rus mirasına sahip mimarisi karşısında büyülenmiş. Krafft, gördüğü her şeyden zevk alan inanılmaz ve oldukça meraklı bir gezgin, yazar, fotoğrafçı ve etnograftı. Bu sergi sayesinde katılımcılar da, günümüz Bakü şehrini ziyaret etmek isteyeceklerdir."

TEAS Fransa Direktörü Marie-Laetitia Gordin ise şu yorumda bulundu: "Fransız arşivlerinde yer alan Azerbaycan fotoğraflarına baktığımızda Hugues Krafft'ın Kafkasya gezisini gözler önüne seren fotoğrafların olduğunu ancak ve kendisinin Bakü'ye gidişini gösteren bir yayın olmadığını anladık. Bu gece sizler, yapmış olduğumuz araştırmanın bir meyvesi olan ve içeriği aynı adlı bir katalog ile TEAS Yayınevi tarafından yayımlanan bir sergiyi keşfetme imkanına sahip olacaksınız.

Azerbaycan'ın Fransa Büyükelçisi Sayın Rahman Mustafayev, söz konusu çalışmayı överken "bu gibi sergiler, Bakü tarihini anlamamızı ve o zamanlar dünyada nasıl bir yere sahip olduğunu düşünmemizi sağlıyor. 19. yüzyıldan 20. yüzyılın başlarına kadar Rus İmparatorluğu'nun bir parçası olmasına ve 1920'lerde Sovyetler Birliği'nin boyunduruğu altına olmasına rağmen Bakü, kimliğini korumayı başarmış" şeklinde yorumlarda bulundu.

Gürcistan'ın Fransa Büyükelçisi Sayın Ecaterine Siradze-Delaunay ise Güney Kafkasya ülkelerinin kültür ve tarihinin Fransa'da tanıtılması bakımından bu tür projelerin ne denli önemli ve simge niteliğinde olduğuna, bölgenin Reims şehri ile tarihi ilişkilerine ve Güney Kafkasya'da komşu olan Gürcistan ile Azerbaycan arasındaki özel dostluğa vurgu yapılması anlamında kendilerine düşen görevlerden bahsetti.

Reims Belediyesi Kültür İşleri Başkan Yardımcısı Pascal Labelle ise tarihe tanıklık etme ve geçmiş mirasların kayıt altına alınması anlamında fotoğrafçılığın önemine ve rolüne değindi ve "bu fotoğraflar, Reims ile Bakü arasındaki tarihi bağları gösteriyor" şeklinde konuştu.

Etkinlik, Ana Cheishvili'nin sergisinin rehberle birlikte gezilmesinin ardından sona erdi.

 

Bakü'yü Keşfediyorum:– Hugues Krafft'ın Kafkasya macerası

Le Vergeur Müze-Oteli, 36 place du Forum, 51100, Reims, Fransa

Sergi, 25 Kasım-4 Aralık tarihleri arasında ziyareti açık olup giriş ücretsizdir. Her gün (pazartesi günleri hariç) 14-18 arası açık

Bilgi için: +33 (0)3 26 47 20 75

Önemli sayfalar